System wsparcia społecznego

Wstęp

Za regulacje dotyczące pracy socjalnej odpowiadają poszczególne regiony (kraje związkowe), Nie ma wspólnych, ujednoliconych standardów pracy dla poziomu państwowego, a zakres zróżnicowań regionalnych jest bardzo szeroki. Poszczególne kraje związkowe wyznaczają warunki dotyczące oficjalnych kwalifikacji w zakresie Pracy Socjalnej obejmującej dwa zawody: pracownika socjalnego i pedegoga (edukatora) socjalnego (społecznego). Historia obu terminów jest zupełnie inna, a Niemcy stanowią kolebkę pedagogiki społecznej. Pomimo tego oba pojęcia są coraz częściej wiązane/łączone, bez dokonania ich rozróżnienia w procesie bolońskim, a większość uniwersytetów posługuje się wspólnym tytułem z zakresu pracy socjalnej. Program nauczania przygotowywany jest przez Uniwersytet Nauk Stosowanych. Należy podkreśli, że praca socjalna w znacznej części oparta jest na pedagogice socjalnej, natomiast „pedagog społeczny sozialpedagogue” powinien skupiać się przede wszystkim na kwestiach związanych z zarządzaniem dlatego porównanie opisywanych profesji do odpowiedników w innych krajach przysparza wielu trudności.

Prawie 2/3 absolwentów pracy socjalnej pracuje w prywatnym sektorze instytucjach usług pomocy społecznej. Pracownicy sektora publicznego są zatrudnienia przede wszystkim w strukturach miejskich(gminnych?) - 79%. 2% pracowników publicznych służb społecznych pracuje w instytucjach regionalnych, a zaledwie 1% w państwowych. Niewielki odsetek - 4% pracowników socjalnych angażuje się w działalność związków lub innych organizacji zawodowych. Członkami najważniejszej organizacji zawodowej (DBSH) są przedstawiciele obu w/w zawodów.

Struktura wspierania młodzieży

W niemieckim systemie pomocy społecznej nie rozróżnia się terminu, który byłby odpowiednikiem angielskiego „youth care” (wspieranie młodzieży/opieka nad młodzieżą). W odniesieniu do odpowiedniej instytucji stosuje się termin, który jest odpowiednikiem angielskiego terminu łączącego usługi pomocowe dla dzieci z działaniami skierowanymi do młodzieży „child and youth services” (usługi)dla dzieci i młodzieży). Owe usługi obejmują zarówno publiczne formy pomocy społecznej dla młodzieży, jak i szerzej rozumianą pracę z młodzieżą. Dokładniej działalność koncentruje się wokół wspierania dzieci i młodzieży w ich rozwoju, a także pomagania młodym dorosłym w szczególnie trudnych sytuacjach. Dodatkowym zadaniem jest doradztwo oraz udzielania wsparcia rodzicom i innym opiekunom w zakresie wychowywania dzieci. Obowiązkiem jest także uczestnictwo w postępowaniu prowadzonym w sądach opiekuńczych lub rodzinnych. Ponadto misją jest ochrona dzieci i młodzieży przed zagrożeniami. Zadania te są wykonywane poprzez prewencję - edukację na temat potencjalnych źródeł ryzyka zagrożenia dobra dziecka oraz interwencję w sytuacjach rzeczywistego niebezpieczeństwa.

Poziom państwowy

W Niemczech za sprawy bezpośrednio oraz pośrednio związane ze wsparciem dzieci i młodzieży odpowiada szereg ministerstw. Między innymi: Federalne Ministerstwo Pracy i Spraw Społecznych, Federalne Ministerstwo Zdrowia, Federalne Ministerstwo Edukacji i Nauki, Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości.

Na poziomie krajowym, Federalne Ministerstwo do Spraw Rodziny, Seniorów, Kobiet i Młodzieży jest odpowiedzialne za centralne programy polityki dziecięcej i młodzieżowej rządów federalnych oraz sprzężenie owych programów z innymi obszarami polityki.

    Ponadto instytucja:
  • wspiera i sponsoruje narodowe i międzyregionalne organizacje wolontariackie, których celem jest walka o dobro dzieci i młodzieży
  • ustanawia KJP - „Plan dla Dzieci i Młodzieży”, który jest centralnym instrumentem wspierania dzieci i młodzieży
  • wykorzystuje rezultaty modelowych projektów do dalszego rozwoju usług skierowanych do dzieci i młodzieży, finansuje niezależnych ekspertów odpowiedzialnych za przeprowadzenie badań dot. sytuacji dzieci i młodzieży w Niemczech, w tym przygotowywania Raportu dot. Dzieci i Młodzieży (raport przygotowywany jest co cztery lata)
  • jest odpowiedzialna za istniejące ustawy federalne, między innymi tzw. SGB VIII ustawę określającą obowiązki urzędu ds. dzieci i młodzieży.

Pozostałe poziomy administracyjne

Republika Federalna Niemiec składa się z 16 krajów związkowych.

Każdy z krajów (landów) odpowiada za własną administrację wewnętrznej oraz za realizację większości ustaw i przepisów federalnych. W odniesieniu do opisanych powyżej usług skierowanych do dzieci i młodzieży wszystkie kraje związkowe są zobowiązane przez państwo do ustanowienia regionalnego Urzędu ds. Młodzieży, który:

  • wspiera pracowników dziecięcych i młodzieżowych poprzez doradztwo i szkolenia
  • udziela wsparcia finansowego instytucjom i organizacjom odpowiedzialnym za wspieranie dzieci i młodzieży, mając na uwadze ich dalszy rozwój oraz sukcesywne i równomierne zwiększanie zakresu świadczeń
  • jest zaangażowany w ochronę dzieci i młodzieży przebywających w placówkach

Wspomniana powyżej ustawa SGB (VIII) przekazuje odpowiedzialność powiatom i miastom na prawach powiatu. Zgodnie z tym samym dokumentem obowiązki realizatorów ustawowych usług skierowanych do młodzieży są określone przez prawo państwowe.

    Urząd ds. Młodzieży tworzą 2 struktury:
  1. Administracja, która ustanawia, realizuje, odpowiednie przepisy (uchwały i ustawy)
  2. Komitet ds. Młodzieży, którego zadaniem jest zarządzanie usługami skierowanymi do dzieci i młodzieży na poziomie lokalnym. W skład Komitetu wchodzą przedstawiciele organizacji społecznych i młodzieżowych, stowarzyszeń wspólnot religijnych oraz lokalnej administracji.
    Działania urzędu obejmują wszystkie kwestie społeczne związane ze wspieraniem dzieci i młodzieży; w szczególności:
  • planowanie usług skierowanych do młodzieży
  • finansowanie niepublicznych, charytatywnych realizatorów usług skierowanych do młodzieży
    Jego obowiązki są następujące:
  • objęcie opieki nad dziećmi lub młodzieżą oznaczające z tymczasową opiekę odpowiedniej osoby (wraz z zakwaterowaniem) lub umieszczenie w placówce opiekuńczej lub innej formie nadzorowanego zamieszkania
  • odseparowanie (usunięcie) dziecka od dotychczasowego środowiska zamieszkania
  • udział w postępowaniu sądu opiekuńczego lub rodzinnego
  • udzielanie rad i instrukcji dot. postępowania związanego z adopcją dziecka
  • udział w postępowaniach prowadzonych zgodnie z ustawą o sądach dla nieletnich
  • doradztwo i wspieranie opiekunów i kuratorów
  • oficjalna kuratela, pomoc i nadzór nad kuratorami współpracującymi z Urzędem

W ostatnich latach w Hiszpanii zauważa się wyraźną tendencję do stopniowego ustanawiania służb społecznych jako właściwie rozumianych usług publicznych. Pojęcie usług publicznych i odpowiedzialności publicznej jest powszechnie używane, a ów trend wyraźnie podkreślają przepisy prawne poszczególnych Wspólnot Autonomicznych.

Hiszpania dzieli się na 17 Wspólnot Autonomicznych. Każda ze Wspólnot zaprojektowała i wdrożyła model usług społecznych, którego struktura podzielona jest na dwa obszary interwencji. Każdy z obszarów angażuje różnorodne struktury administracyjne oraz inicjatywy socjalne. W Kantabrii instytucją odpowiedzialną za usługi społeczne jest tzw. ICASS (Instytut Usług Społecznych w Kantabrii).

Głównym celem instytucji jest promowanie, wspieranie społecznego dobrobytu jednostek i społeczności.

    Wśród celów szczegółowych wyróżnia się:
  • promowanie osobistej autonomii jednostek
  • zwracanie uwagi na sytuacje szczególnego ryzyka, bezradności
  • integracja społeczna jednostek i grup społecznych 

Obszary działania publicznego systemu usług społecznych:

    wg. grup ludności:
  • dzieci
  • młodzież
  • osoby starsze
  • kobiety
    ze względu na specyficzne potrzeby lub sytuacje:
  • osoby niepełnosprawne
  • osoby bezdomne
  • osoby uzależnione
  • migranci
  • mniejszości narodowe
  • więźniowie i osoby wcześniej skazane
    W celu osiągnięcie wyżej wymienionych zamierzeń celów, usługi socjalne, planowane są na dwa różnych poziomach:
  1. Wspólnotowe Usługi Społeczne (zwane także usługami: bazowymi, pierwszego poziomu, ogólnymi… w zależności od regionu)
  2. Specjalistyczne Usługi Społeczne (zwane także: specyficzne, usługami: drugiego poziomu, specjalnej uwagi… także w zależności od regionu)

Model organizacyjny i wyposażenie

Podstawową jednostką pierwszego poziomu interwencji jest centrum usług społecznych (ośrodek pomocy społecznej).

Kadra profesjonalistów zatrudnionych w w/w centrach pracuje w różnych realiach organizacyjnych. Kluczową rolę w zespole profesjonalistów odgrywa pracownik socjalny. Liczba pozostałych członków zespołu oraz jego skład jest zmienny. Są to profesjonaliści w zakresie: pedagogiki społecznej, psychologii, pracy z rodziną, animacji społeczno - kulturalnej. 

Struktury organizacyjna, jak wspomniano powyżej, z uwagi na różnorodne czynniki m.in.: rozmiar dysproporcji w poszczególnych gminach, możliwości finansowe, potrzeby danej społeczności projektowana jest wg. w różnych formuł. Autorzy wyróżniają trzy modele: scentralizowany, zdecentralizowany oraz łączony. 

W zależności od modelu poszczególne Ośrodki Pomocy Społecznej dzielą obszar działania na mniejsze lub większe jednostki terytorialne (jednostki pracy socjalnej).

Specjalistyczne wyposażenie jest zróżnicowane w zależności od sektorowych priorytetów, potrzeb kluczowych dla danego obszaru. 

Publiczny System Wspierania Młodzieży w Kantabrii

ICASS (Instytut Usług Społecznych w Kantabrii) realizuje usługi ukierunkowane na ochronę dzieci i młodzieży. Instytucją odpowiedzialną za owe usługi jest „Urząd (usługi) ds. dzieci młodzieży i rodziny”

    Wśród usług gwarantowanych publicznie, wyróżniamy:
  • mediacje rodzinne
  • dzienne centrum usług dla dzieci i młodzieży (świetlica środowiskowa?)
  • instytucjonalna i rodzinna piecza zastępcza
  • usługi terapeutyczne i rehabilitacyjne
  • usługi adopcyjne
  • ekonomiczne wsparcie w usamodzielnianiu
  • świadczenia pieniężne dla jednostek i rodzin
    Ponadto usługi dodatkowe (które nie są gwarantowane przez państwo) obejmują:
  • punkt spotkań
  • usługi wspierające usamodzielnienie
  • ośrodki wychowawcze dla młodocianych przestępców

Obowiązek wspierania młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym w Polsce spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego we współpracy ze środowiskiem lokalnym, sądami i ich organami pomocniczymi, instytucjami oświatowymi oraz organizacjami pozarządowymi.

Gminny system wsparcia młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym zakłada przede wszystkim działania profilaktyczne w środowisku zamieszkania, polegające na podejmowaniu wczesnej interwencji socjalnej przez służby socjalne oraz właściwie ukierunkowanej edukacji na poziomie lokalnym. Interwencja socjalna oraz edukacja polega na dostarczeniu młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym takich umiejętności, które pomogą jej w adaptacyjnym i rozwojowym poradzeniu sobie z kryzysem wieku dojrzewania i uchronią ją przed wejściem w proces marginalizacji. Chodzi o to, by służby społeczne kierując swe działania do młodzieży, były w stanie umożliwić im samodzielność życiową, której wyrazem jest pełnienie funkcjonalnych ról w rodzinie, szkole, uczestnictwo na rynku pracy i aktywność obywatelska, w tym zaangażowanie w życie społeczności lokalnej.

    Działania te realizowane są poprzez:
  • Asystenta rodziny
  • Placówki wsparcia dziennego
  • Rodziny wspierające
  • Inne podmioty lub instytucje działające na rzecz dzieci i młodzieży oraz rodziny.

Powiatowy system wsparcia młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym odpowiada za rodzinną i instytucjonalną pieczę zastępczą oraz za usamodzielnianie wychowanków.

    W jego zakres obowiązków wchodzi:
  • Organizacja rodzinnej pieczy zastępczej
  • Organizacja i prowadzenie rodzinnych domów dziecka
  • Prowadzenie placówek opiekuńczo-wychowawczych
  • Wsparcie rodzin pomocowych.
    Zawody społeczne, od których zależeć będzie jakość życia młodych ludzi na poziomie lokalnym to przede wszystkim:
  1. Pracownik socjalny – to osoba, która organizuje pomoc osobom indywidualnym, rodzinom, grupom społecznym w odzyskiwaniu lub wzmacnianiu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie; prowadzi poradnictwo w sprawach socjalnych i pokrewnych umożliwiających znalezienie i spożytkowanie środków do przezwyciężania trudności w osiąganiu indywidualnych celów.

  2. Asystent rodziny – rola asystenta polega na aktywnym wspieraniu rodziny wychowującej dzieci, w której mają miejsce problemy trudne do pokonania samodzielnie przez tę rodzinę, w tym pomoc rodzicom ubiegającym się o odzyskanie pełni władzy rodzicielskiej, o ile będzie to zasadne. Celem pracy asystenta jest osiągnięcie przez rodzinę podstawowego poziomu stabilności życiowej, która umożliwi jej wychowywanie dzieci. Praca asystenta rodziny prowadzona ma być komplementarnie do innych form wsparcia rodziny (np. praca socjalna, wsparcie finansowe, terapia), stosownie do aktualnej sytuacji rodziny i zakładanych efektów.

  3. Kurator sądowy - zadaniem kuratora sądowego jest realizacja zadań o charakterze wychowawczo-resocjalizacyjnym, diagnostycznym, profilaktycznym i kontrolnym, które kurator wykonuje w ramach realizowania orzeczeń sądu.

  4. Pedagog szkolny - do szczegółowych zadań pedagoga szkolnego należy  m.in.: dokonywanie okresowej analizy sytuacji wychowawczej w szkole, udzielanie rodzicom porad wychowawczych, pomoc nauczycielom w rozwiązywaniu trudności wychowawczych, organizowanie pomocy w likwidowaniu niepowodzeń szkolnych oraz zaburzeń rozwojowych, organizowanie opieki nad dziećmi zaniedbanymi i opuszczonymi, udzielanie pomocy w wyborze kierunku dalszej nauki i zawodu.

Weź udział w szkoleniach

Obserwuj pracę kolegów z hiszpani i niemiec

Zobacz

Please publish modules in offcanvas position.